Κληρονομική διαδοχή
Ο αστικός Κώδικας ορίζει: Κατά το θάνατο του προσώπου η περιουσία του ως σύνολο (κληρονομιά) περιέρχεται από το νόμο ή από διαθήκη σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα (κληρονόμοι). Η κληρονομική διαδοχή από το νόμο επέρχεται όταν δεν υπάρχει διαθήκη, ή όταν η διαδοχή από διαθήκη ματαιωθεί ολικά ή μερικά.
1.Είδη διαθήκης
Ιδιόγραφη διαθήκη: Γράφεται ολόκληρη με το χέρι του διαθέτη, χρονολογείται (μέρα, μήνας, έτος) και υπογράφεται από αυτόν. Μπορεί να κατατεθεί από αυτόν σε συμβολαιογράφο για φύλαξη.
Δημόσια διαθήκη: Συντάσσεται με δήλωση από το διαθέτη της τελευταίας του βούλησης ενώπιον συμβολαιογράφου και τριών μαρτύρων ή δεύτερου συμβολαιογράφου και ενός μάρτυρα.
Μυστική διαθήκη:Ο διαθέτης εγχειρίζει στον συμβολαιογράφο ενώ είναι παρόντες τρεις μάρτυρες ή δεύτερος συμβολαιογράφος και ένας μάρτυρας, έγγραφο δηλώνοντας προφορικά ότι περιέχει την τελευταία του βούληση.
2. Εάν δεν υπάρχει διαθήκη επέρχεται η εξ αδιαθέτου διαδοχή ή η διαδοχή από νόμο. Οι υποψήφιοι κληρονόμοι καλούνται σε τάξεις. Δεν καλείται στην κληρονομιά συγγενής, εφόσον υπάρχει άλλος συγγενής προηγούμενης τάξης πού καλείται ως κληρονόμος.
Πρώτη τάξη: Σύζυγος που επιζεί 25%, κατιόντες 75%. Ο πλησιέστερος κατιών αποκλείει τους υπόλοιπους. Στην θέση κατιόντα που δεν επιζεί εισέρχονται οι δικοί του κατιόντες. Τα τέκνα κληρονομούν κατ ισομοιρία.
Δεύτερη τάξη:Σύζυγος που επιζεί 50%, 50% γονείς, αδέλφια καθώς και τέκνα και εγγονοί αδελφών που έχουν ήδη πεθάνει. Γονείς και αδελφοί κατ' ισομοιρία ενώ οι λοιποί κατά ρίζες. Τέκνα αδελφών, αποκλείουν εγγονούς αδελφών. Ετεροθαλείς αδερφοί (καθώς και τέκνα και εγγονοί τους) παίρνουν το μισό της μερίδας εάν συντρέχουν με γονείς ή αμφιθαλείς ή με τα τέκνα και εγγόνια αυτών.
Τρίτη τάξη: Σύζυγος που επιζεί 50%, 50% παππούδες και γιαγιάδες καθώς και τέκνα και εγγόνια αυτών. Αν ζουν όλοι τότε κληρονομούν κατ ισομοιρία (όλοι δηλαδή από ίσο μέρος). Εάν δεν επιζεί ένας τότε υπεισέρχονται τα τέκνα και εγγόνια τους. Εάν δεν υπάρχουν τότε η μερίδα πηγαίνει στον επιζώντα (παππού ή γιαγιά της ίδιας γραμμής). Εάν δεν επιζεί κανείς από την μία γραμμή (πχ. Από τη μεριά της μητέρας) τότε κληρονομούν μόνο οι δικαιούχοι από την άλλη γραμμή
Τέταρτη τάξη: Σύζυγος που επιζεί 50%, 50% προπαππούδες και προγιαγιάδες, όλοι κατ ισομοιρία ανεξάρτητα σε ποια γραμμή ανήκουν.
Πέμπτη τάξη: Εάν δεν υπάρχει κανείς από τους ανωτέρω κληρονομεί μόνο ο σύζυγος.
Έκτη τάξη: Σε περίπτωση που δεν υπάρχει ούτε σύζυγος που επιζεί κληρονομεί το δημόσιο.
Ο σύζυγος που επιζεί δικαιούται "το εξαίρετο" δηλαδή έπιπλα, οικ. αντικείμενα, ενδύματα κτλ. Εάν επιζούν τέκνα λαμβάνονται υπόψιν και οι δικές τους ανάγκες εφόσον συντρέχουν ειδικές περιστάσεις.
3. Οι κατιόντες και οι γονείς του κληρονομούμενου καθώς και ο σύζυγός του έχουν πάντα (εκτός από αποκλήρωση) δικαίωμα νόμιμης μοίρας. Η νόμιμη μοίρα ανέρχεται στο 50% της μερίδας που θα έπαιρναν χωρίς την ύπαρξη διαθήκης. Ο κληροδόχος μπορεί να στερήσει τον κληρονόμο από τη νόμιμη μοίρα με αποκλήρωση (στην διαθήκη) για συγκεκριμένους λόγους. Για παράδειγμα αποκλήρωση των τέκνων είναι δυνατή στην περίπτωση α) που επιβουλεύτηκε τη ζωή του κληροδόχου, του συζύγου του ή άλλου κατιόντος του, β) έγινε ένοχος κακουργήματος, ή σοβαρού πλημμελήματος με πρόθεση κατά του κληρονόμου ή του συζύγου του και γ) αθέτησε την υποχρέωση να διατρέφει τον κληρονόμο. Ο λόγος της αποκλήρωσης πρέπει να υπάρχει τη στιγμή που συντάσσεται η διαθήκη και πρέπει να αναφέρεται σε αυτή.
4. Αποδοχή και αποποίηση κληρονομιάς. Ο κληρονόμος μπορεί να αποποιηθεί την κληρονομιά 4 μήνες αφότου μάθει την επαγωγή του και το λόγο της. Εάν είναι κάτοικος εξωτερικού η προθεσμία είναι 1 έτος. Η αποποίηση γίνεται με δήλωση στο γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομιάς. Εάν δεν αποποιηθεί εντός των προθεσμιών θεωρείται ότι αποδέχθηκε την κληρονομιά. Εντός την προθεσμίας αποποίησης μπορεί ο κληρονόμος να δηλώσει ότι αποδέχεται την κληρονομιά με το ευεργέτημα της απογραφής . Η κληρονομιά θεωρείται ως ξεχωριστή περιουσιακή ομάδα. Ο κληρονόμος με απογραφή ευθύνεται για τις υποχρεώσεις και οφειλές της κληρονομιάς μόνο έως το ενεργητικό αυτής. Ανήλικα τέκνα θεωρούνται ότι αποδέχονται πάντοτε με το ευεργέτημα της απογραφής.
Σπυρίδων Σπυρίδης LL.M.
Δικηγόρος
%%PAGEBREAK%%
Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΔΙΑΤΑΓΗΣ ΠΛΗΡΩΜΗΣ
Από τα τέλη του 2008 τέθηκε πλέον σε εφαρμογή ο Κανονισμός ΕΚ 1896/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβούλιου και του Συμβουλίου της 12ης Δεκεμβρίου 2006 στα πλαίσια προσπάθειας δημιουργίας ενός δικτύου επιδίωξης διευκόλυνσης επιδίκασης απαιτήσεων κατοίκων των κρατών μελών και χωρίς αυτή να προσκρούει στις δυσκολίες της διαφορετικότητας των διαφορετικών κρατικών νομικών συστημάτων. Ο εν λόγο κανονισμός θεσπίζει τη διαδικασία της ευρωπαϊκής διαταγής πληρωμής. Η ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής αναγνωρίζεται και εκτελείται σε όλα τα κράτη μέλη, εκτός από τη Δανία, χωρίς να απαιτείται η αναγνώριση της εκτελεστότητάς της. Ο κανονισμός εξασφαλίζει δηλαδή την ελεύθερη κυκλοφορία των ευρωπαϊκών διαταγών πληρωμής σε όλα τα κράτη μέλη, με τη θέσπιση πάγιων κανόνων, η τήρηση των οποίων καθιστά περιττή την οποιαδήποτε τυχόν ενδιάμεση διαδικασία στο κράτος μέλος εκτέλεσης πριν από την αναγνώριση και την εκτέλεση.
ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΣΗ
Με αφορμή πρόσφατη υπόθεση που χειρίστηκα, ενδιαφέρον είναι να θίξω ένα ευαίσθητο ζήτημα, το οποίο μάλιστα πολλές φορές τυγχάνει αντικείμενο εκμετάλλευσης και διαφωνίας μεταξύ των εμπλεκομένων . Με τη λεγόμενη δικαστική συμπαράσταση, ένα άτομο χάνει τη δικαιοπρακτική ικανότητά του και τίθεται υπό τη δικαστική συμπαράσταση τρίτου προσώπου.
Οι όροι και προϋποθέσεις για την πραγματοποίηση της διαδικασίας αυτής, είναι σαφείς και συγκεκριμένοι και μάλιστα, οι προϋποθέσεις έχουν τεθεί περιοριστικά στο νόμο, προκειμένου να αποφευχθεί κατάχρηση του θεσμού του δικαστικού συμπαραστάτη και να διασφαλιστούν τα συμφέροντα του συμπαραστατούμενου.
Κληρονομική διαδοχή
Ο αστικός Κώδικας ορίζει: Κατά το θάνατο του προσώπου η περιουσία του ως σύνολο (κληρονομιά) περιέρχεται από το νόμο ή από διαθήκη σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα (κληρονόμοι). Η κληρονομική διαδοχή από το νόμο επέρχεται όταν δεν υπάρχει διαθήκη, ή όταν η διαδοχή από διαθήκη ματαιωθεί ολικά ή μερικά.
Ακολουθούν κάποιες γενικές πληροφορίες και σχετικά με το δικαίωμά Σας να αιτηθείται επίδομα ΕΚΑΣ.
Προϋποθέσεις:
Άρθρο του Δικηγόρου Νυρεμβέργης και Αθηνών Σπυρίδωνα Σπυρίδη LL.M.
Στην καθημερινότητα και σε συναλλαγές με διάφορες υπηρεσίες στην Ελλάδα υπάρχει πλέον η τάση να μην γίνονται δεκτά αντίγραφα εγγράφων τα οποία έχουν επικυρωθεί από δικηγόρο. Το ότι η επικύρωση αντιγράφων από δικηγόρους είναι καθόλα έγκυρη υπενθυμίζει και το Συμβούλιο της Επικρατείας με πρόσφατη απόφασή του ( αριθ. απόφασης 1860/2008):
"Oι δικηγόροι εξακολουθούν να δύνανται - και μετά την έναρξη ισχύος του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας - να εκδίδουν, σύμφωνα με το άρθρο 52 του Κώδικα των Δικηγόρων, επικυρωμένα αντίγραφα κάθε είδους εγγράφων που κατέχουν, στα οποία συμπεριλαμβάνονται και έγγραφα που εκδίδονται από δικαστικές αρχές, εφόσον αυτό δεν αποκλείεται από ειδικές διατάξεις.
Τέτοιες δε ειδικές διατάξεις δεν αποτελούν, όσον αφορά τα αντίγραφα ποινικού μητρώου, οι διατάξεις των άρθρων 6, 9, 10 και 11 του Ν. 1805/1988, με τις οποίες αντικαταστάθηκαν τα άρθρα 573, 576, 577 και 575 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας αντίστοιχα, δοθέντος ότι δεν αποκλείεται από αυτές η επικύρωση αντιγράφων των οικείων εγγράφων που εκδίδουν οι δικαστικές αρχές (τα οποία ονομάζονται "αντίγραφα" ποινικού μητρώου) από δικηγόρους."
του Δικηγόρου Νυρεμβέργης και Αθηνών Σπυρίδωνα Σπυρίδη LL.M.
Σε περίπτωση κληρονομιαίας περιουσίας η οποία περιλαμβάνει κινητά και ακίνητα πράγματα που βρίσκονται σε διάφορες περιφέρειες, συχνό και εύλογο ερώτημα είναι αυτό των κληρονόμων εάν και πώς μπορεί να γίνει η εκτίμηση της περιουσίας αυτής και εάν πρέπει να οριστεί συμβολαιογράφος σε έκαστη περιφέρεια.
Η απογραφή διενεργείται από τον Συμβολαιογράφο. Αρμόδιος είναι ο Συμβολαιογράφος στην περιφέρεια της αρμοδιότητας του οποίου ευρίσκονται τα πράγματα. Σε περίπτωση κληρονομιάς, όταν πρόκειται να απογραφούν πράγματα ευρισκόμενα σε περισσότερες περιφέρειες, ο Συμβολαιογράφος μπορεί να ζητήσει τη μεταφορά των κινητών και την εκτίμηση των ακινήτων από τους πραγματογνώμονες, για να περιληφθούν και τα στοιχεία αυτά στην ίδια απογραφή, ένεκα της ενότητας της απογραφικής διαδικασίας και προς οικονομία χρόνου και δαπάνης και προκειμένου να μην προστίθεται στον εξ απογραφής κληρονόμο μεγαλύτερο βάρος από αυτό που ήδη έχει αποκτήσει από την επιβαλλόμενη από το νόμο υποχρέωση του για απογραφή.
Σε τέτοια περίπτωση (κληρονομιαίων πραγμάτων σε περισσότερες περιφέρειες), μπορεί να διατάξει την απογραφή ο Ειρηνοδίκης της περιφέρειας που βρίσκεται ένα από τα πράγματα. Ο διοριζόμενος Συμβολαιογράφος μπορεί να διενεργήσει στην έδρα του την απογραφή όλων των πραγμάτων, αν ζητήσει τη μεταφορά των κινητών και την εκτίμηση των ακινήτων από τους πραγματογνώμονες.»
ΕΘΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ- ΠΡΟΣΤΙΜΑ
Άρθρο της Δικηγόρου Θεσσαλονίκης Βίκη Α. Καλανταρίδου, αποκλειστικής συνεργάτιδος της δικηγορικής μας εταιρείας στην ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλονίκης.Το Εθνικό Κτηματολόγιο είναι ένα ενιαίο και διαρκώς ενημερωμένο σύστημα πληροφοριών που καταγράφει τις νομικές, τεχνικές και άλλες πρόσθετες πληροφορίες για τα ακίνητα, με την ευθύνη και την εγγύηση του Δημοσίου. Η σύνταξη του αποσκοπεί στη δημιουργία ενός σύγχρονου, πλήρως αυτοματοποιημένου αρχείου ακίνητης ιδιοκτησίας, όλα τα στοιχεία του οποίου έχουν αποδεικτικό χαρακτήρα, αξασφαλίζοντας τη μεγαλύτερη δυνατή δημοσιότητα και ασφάλεια των συναλλαγών.
Σκοπός του Εθνικού Κτηματολογίου:
- Καταγράφει με βάση το ακίνητο και όχι τον ιδιοκτήτη.
- Δεν καταγράφει απλώς την ιδιοκτησία του κάθε πολίτη, την κατοχυρώνει.
- Οριοθετεί για πρώτη φορά και αμετάκλητα τη δημόσια και δημοτική περιουσία.
- Προστατεύει μόνιμα τα δάση μας και τον αιγιαλό, έτσι ώστε να μην μπορούν να καταπατηθούν και να κτιστούν.
- Εγγυάται τις πληροφορίες που καταγράφει.
- Απλοποιεί τις μεταβιβάσεις ακινήτων και καταπολεμά τη γραφειοκρατία.
- Διαμορφώνει ασφαλές επενδυτικό περιβάλλον στην αγορά ακινήτων.
Κατά συνέπεια όλα τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που έχουν εμπράγματο ή άλλο εγγραπτέο δικαίωμα σε ακίνητο σε κάποιες από τις 107 υπό κτηματογράφηση περιοχές υποχρεούνται να υποβάλλουν δήλωση Ν.2308/1995. Συγκεκριμένα, υποχρεωμένος να υποβάλει δήλωση είναι ο ιδιοκτήτης ακινήτου, ο οποίος έχει κυριότητα (πλήρη ή ψιλή) και κάθε δικαιούχος επικαρπίας, ο δικαιούχος οποιασδήποτε άλλης προσωπικής ή πραγματικής δουλείας, ο δικαιούχος εμπράγματης εσφάλειας, κατάσχεσης, εγγραπτέας αγωγής και κάθε δικαιούχος οποιουδήποτε άλλου εγγραπτέου δικαιώματος σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Ν. 2664/1998. Όποιος αποκτά δικαίωμα κατά την περίοδο συλλογής δηλώσεων υποχρεούται επίσης να υποβάλει δήλωση εντός μηνός από την απόκτηση του δικαιώματος, άσχετα εάν το δικαίωμα έχει ήδη δηλωθεί από τον προηγούμενο δικαιούχο. Τέλος υποχρέωση υποβολής έχουν και όσοι διαχειρίζονται ξένη περιουσία (π.χ. σύνδικος πτώχευσης, εκκαθαριστής διαθήκης κ.λ.π.).
Η δήλωση αφορά το δικαίωμα και όχι το ακίνητο. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση που ένα ακίνητο ανήκει σε παραπάνω από ένα άτομο, πρέπει όλοι όσοι έχουν δικαίωμα σ’ αυτό, να το δηλώσουν. Σε κάθε περίπτωση η υποχρέωση υποβολής δήλωσης αφορά όλα τα ακίνητα των 107 περιοχών, είτε είναι αστικά, είτε αγροτικά, είτε είναι οικοδομημένα, είτε όχι.
Σημειώνουμε ότι τα απαραίτητα δικαιολογητικά που πρέπει να επισυνάψετε μαζί με το έντυπο της δήλωσης είναι: απλά φωτοαντίγραφα των τίτλων που τεκμηριώνουν τα δικαιώματα σας σε ακίνητα (π.χ. συμβόλαια), απλά φωτοαντίγραφα των πιστοποιητικών μεταγραφής των παραπάνω πράξεων, απλό φωτοαντίγραφο δελτίου ταυτότητας ή διαβατηρίου. Επίσης, κατά την υποβολή της δήλωσης χρειάζεται επίδειξη εγγράφου από το οποίο να προκύπτει το ΑΦΜ του δηλούντος. Στην περίπτωση που τρίτος καταθέτει τη δήλωση σας απαιτείται απλή εξουσιοδότηση.
Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Ν.2308/1995, που διέπει τη σύνταξη του Εθνικού Κτηματολογίου η προθεσμία υποβολής δηλώσεων για κατοίκους ημεδαπής και για μόνιμους κατοίκους εξωτερικού ορίστηκε τελικώς στους έξι (6) μήνες από 17.06.2008 έως 30.12.2008. Βέβαια εξακολουθεί να γίνεται εκπρόθεση παραλαβή δηλώσεων με επιβολή προστίμου μέχρι και την πρώτη ανάρτηση των πινάκων, που θα πραγματοποιηθεί σε ενάμιση χρόνο από σήμερα.
Το ύψος του προστίμου έχει καθοριστεί ως εξής:
α) σε 70 ευρώ για δικαίωμα επί αδόμητου γεωτεμαχίου μικρότερου των 400 τ.μ. εντός αστικής περιοχής, σε 120 ευρώ για δικαίωμα επί αδόμητου γεωτεμαχίου μεγαλύτερου των 400 τ.μ. εντός αστικής περιοχής, σε 150 ευρώ για δικαίωμα επί γεωτεμαχίου με κτίσμα εμβαδού μικρότερου των 200 τ.μ. εντός αστικής περιοχής, σε 250 ευρώ για δικαίωμα επί γεωτεμαχίου με κτίσμα εμβαδού μεγαλύτερου των 200 τ.μ. εντός αστικής περιοχής.
β) σε 100 ευρώ για δικαίωμα διηρημένης ιδιοκτησίας μικρότερης των 200 τ.μ. εντός αστικής περιοχής, σε 250 ευρώ για δικαίωμα επί διηρημένης ιδιοκτησίας μεγαλύτερης των 200 τ.μ. εντός αστικής περιοχής, σε 50 ευρώ για δικαίωμα επί βοηθητικού χώρου εντός αστικής περιοχής.
γ) σε 70 ευρώ για δικαίωμα επί γεωτεμαχίου μικρότερο από 4 στρέμματα σε αγροτική περιοχή, σε 100 ευρώ για δικαίωμα επί αδόμητου γεωτεμαχίου μεγαλύτερο από 4 στρέμματα σε αγροτική περιοχή, σε 200 ευρώ για δικαίωμα επί γεωτεμαχίου μεγαλύτερο από 4 στρέμματα με κτίσμα σε αγροτική περιοχή.
δ) σε 70 ευρώ για δικαίωμα επί οιουδήποτε άλλου εγγραπτέου δικαιώματος που δεν εμπίπτει στις ανωτέρω περιπτώσεις.
Για εκπρόθεσμες δηλώσεις που υποβλήθηκαν μέχρι και τις 12.12.2008 τα ανωτέρω πρόστιμα θα επιβληθούν κατά το ήμισυ, με εξαίρεση τις δηλώσεις ιδιοκτησίας για τους βοηθητικούς χώρους, για τις οποίες δεν επιβάλλεται κανένα πρόστιμο μέχρι τις 12.12.2008.
Τέλος θα πρέπει να τονιστεί ότι δεν επιβάλλεται κανένα πρόστιμο στην περίπτωση κατά την οποία ο υπόχρεος σε υποβολή δήλωσης προσήλθε εμπροθέσμως στο αρμόδιο γραφείο κτηματογράφησης και έλαβε σχετικό αποδεικτικό εμπρόθεσμης υποβολής προσέλευσης, στην περίπτωση κατά την οποία ο δικαιούχος έχει εγκατασταθεί ως κληρονόμος δυνάμει διαθήκης, η οποία δημοσιεύθηκε μέσα στον τελευταίο μήνα πρίν από την υποβολή της δήλωσης του και στις περιπτώσεις των δικαιωμάτων κυριότητας των Ο.Τ.Α. επί καταργούμενων κοινόχρηστων χώρων.